Geen gewoon dagje uit

Vandaag ben ik met oma en mijn zusje Elisa in Hoorn. Gezellig hoor, met z’n drieën. Maar eh… het is geen gewoon dagje uit. Oma wil ons iets laten zien. Dat komt omdat ik oma laatst vroeg hoe het nou verder ging met Kimelahaedelman Meer Rubohongi en zijn strijd tegen de Portugezen. Dat heftige verhaal van Rubohongi bleef echt in mijn hoofd hangen!

Oma begon: “In die tijd kwamen de Nederlanders bij de Molukken aan. De Molukse leiders vroegen de Nederlanders om mee te vechten tegen de Portugezen. Toen zijn de Portugezen verslagen. Maar daarna veranderde alles.” Oma keek zo boos. “Hoe dan?”, vroeg ik. Oma zuchtte: “Dat is een pijnlijke geschiedenis. Maar jullie generatie moet ook weten wat er toen allemaal gebeurd is. Weet je wat: ik neem jullie mee naar Hoorn. Vraag of Elisa ook meegaat.”

En nu staan we hier dus, op een plein voor een huge standbeeld. Elisa leest: “Jan Pietersz Coen 1587-1629.” Van Coen heb ik wel eens gehoord. “Eigenlijk is het Pieterszóón”, zeg ik. Het beeld is zó hoog dat we de man niet eens goed kunnen zien. Nou zeg, ik moet mijn hoofd helemaal in mijn nek leggen. “Noah, til me op!”, roept Elisa.

Oma gaat helemaal in juf-modus: “Jullie leren op school vast wel over de VOC, de Verenigde Oost-Indische Compagnie? De VOC was het eerste internationale handelsbedrijf, waar Nederland trots op was. Maar toen ik jong was, maakten mijn vrienden en ik al duidelijk dat de VOC mensen vermoordde en tot slaaf maakte. Oom Willy Nanlohy organiseerde toen een indrukwekkend protest: Coen is geen held, maar moordenaar van onze mensen op de Banda-eilanden.” 

Oma loopt om het beeld heen. “Kijk, nu staat het tenminste op dit bord.” Elisa staat op haar tenen. Ze probeert het bord te lezen. Oma helpt: “Onderaan staat: Onomstreden is het standbeeld niet. Volgens critici verdient Coens gewelddadige handelspolitiek in de Indische archipel geen eerbetoon. Dat betekent dat sommige mensen vinden dat Coen geen standbeeld verdient omdat hij veel geweld gebruikte.”

Ik pak meteen mijn telefoon en zoek op ‘Willy Nanlohy’. Yes, gevonden! “Oma, kijk: een krantenfoto uit 1987! Is dit oom Willy?” Oma kijkt verrast: “Ja, dat is hij! In Alfoerse kleding. Wat fantastisch!” Ze slaat een arm om mij en Elisa heen. “Blijf ons verhaal vertellen. Het is nog steeds nodig dat iedereen dit weet.” Ik knik. Natuurlijk. Oma kan op mij rekenen.